ADA HAVASI * Lirik Köşe
Selman Ada
Web: www.tiyatro.net
iletişim: selmanada@mynet.com
YAPACAK ÇOK ŞEY VAR!
Sevgili Okurlarım,
Üç hafta uzun bir süre. Sitemize yazı gönderemedim. Mozart’ın “Saraydan Kız Kaçırma” operasını yönetmek için Ankara Devlet Opera ve Balesi’ne davetliydim. Provalar ve iki temsil için günde 19.5 YTL olmak üzere 18 günde toplam 351 YTL kazandım. Bu süre zarfında taksi ve yemek için 1 100 YTL harcadım. Misafir orkestra şefi olarak Türkseniz gündeliğiniz 19.5 YTL. Orkestra şefliğinden vaz geçip de evlere temizliğe gitmeniz durumunda bu rakam 45 YTL’ye fırlıyor. Yabancı uyruklular için ödenebilen azami miktar bir temsil yönettiklerinde
2 000 $ yani 2 700 YTL. Bu rakama Batı Avrupalı sanatçı angaje etmek imkansız olduğu için genellikle Azerîler, Moldavalılar, Polonyalılar, Ruslar Bulgarlar ya da Romanyalılar getirtilebiliyor. Kaldığım otelde bir çorba (% 15 operacı indirimiyle) 8 YTL. Bir küçük şişe su 7 YTL. Tabiî otele torbalarla su ve meyve taşıyorsunuz. Resepsiyondakiler bu duruma alışık. Opera bale sanatçılarının maddi durumunu öğrenmişler. Üzülüyor ve ses çıkarmıyorlar.
Tansu Çiller hükûmeti zamanında opera ve baleye kadro verilmemesine karar verildi. Aradan 15 yıl geçti. Opera-bale kurumlarımızın durumu hazin. Üstelik o günden bugüne emekliye ayrılma ve vefatla boşalan kadrolar kurumlara tahsis edilmeyerek maliyeye geri döndürüldü. Böylelikle opera bale kurumlarımızın içi boşaltıldı. Bugün varılan noktada beş opera-bale kurumumuzun kadro ihtiyacı asgarî 1 500.
Yüksek sanatın ülkemiz için değerini, hayatî önemini kavrayan bir kültür bakanı hükûmette çok güçlü bir yeri olması koşuluyla bize bu kadroları kazandırabilir.
Düşünün bir kere: Müstakbel bir bakanın kızı konservatuvarı bitireli ve master yapalı 10 sene geçmiş bir viyolonselci olsun! Bu kız çeşitli operalarda ayda 600 YTL’ye ücretli olarak bunca sene çalışmış olsun. Yaz tatillerinde ücret alamadığı için babasının parasıyla yaşamakta olsun! Hastalandığında kadrolular gibi kurum doktoruna başvurması yasak olduğu için SSK hastanelerinin kuyruklarına girsin! Emekliliği işlemesin. Daha da vahimi yakın veya uzak bir gelecekte kadro bulacağına dair hiç umudu olmasın. Babası bakan olduğunda ona şöyle der: “Kızım, istersen seni İsviçre’ye göndereyim; sanatını icra etmen için her ay rahat yaşayacağın kadar para vereyim”. Kız ise şu cevabı verir: “Hayır baba! Ben bu ülkede okudum. Beni bu ülke finanse etti. Ben ve yüzlerce müzisyen arkadaşım bunca emeklerden sonra ülkemizde kalmak ve sanatımızı bu ülkenin kalkınması için burada icra etmek istiyoruz.
Sen, sen ol. Bize bu imkânı sağla!” Bu durumda kızını çok seven sayın bakanı bir telaştır alır! Kolay mı 1 500 kadro bulmak? (Tabiî bu rakam o tarihte daha da artacaktır).
Bakan bir solukta maliye bakanını ziyarete gider! Eğer maliye bakanının oğlu 8 yıllık ücretli fagot sanatçısı değilse alacağı cevap şu olacaktır: “Aziz meslektaşım, yerden göğe kadar haklısın. Ama IMF ile yapılan anlaşmalar doğrultusunda vb........“ Ve şöyle devam eder: “Sen en iyisi kızını yurt dışına uygun bir yere gönder. Yapacak bir şey yok!
Sevgili Okurlarım,
Aslında yapacak çok şey var: Ama ilk hedefimiz sanat kurumlarımızın ihtiyaçlarının acilen IMF anlaşmaları dışında değerlendirilmesi gereğini ve ülkemiz için ne kadar hayatî olduğu gerçeğini siyasîlere idrak ettirmek olmalı! Bunun için demokratik mücadelemize devam edeceğiz. Umarım bir gün ülkesini seven bazı siyasîler bunu anlayacak ve gereğini yapacaktır.
