Bir gazete haberi...
Gümüş dizisi'nin pınar karakteri Ayça Varlıer " Türkiye 'de oyuncuların haklarını aramak için sendika konusunu oturtacağım." demiş.
Aman ne güzel demiş. Ohh ağzına, aklına, yüreğine sağlık !
Eee, nasıl olacak bu iş peki ?
Yanıtı hazır olmamakla birlikte " Biraz daha zamanı var, ama sendika şart !" diyerek bitirmiş.
Evet bence de zaman şart !
Çünkü; zaman insan'a her şeyi unutturur !
Sevgili tiyatro dostları çoğunluğunuzun bildiği gibi ülkemiz’de tiyatro oyuncularının ekonomik, sosyal, yasal, özlük hakları ve mesleki saygınlıklarını korumak, mesleği geliştirmek ve üyeler arasında dayanışmayı sağlamak amacıyla 01/07/1988 de kurulan ve başkanlığını H.Ulvi ALACAKAPTAN' ın yaptığı Tiyatro oyuncuları Derneği ( TODER ) var. Kuruluş amacı az önce sıraladığım çalışmaları yürütmek ve oyuncuların haklarını korumak. Demek ki tiyatro sanatçılarının sorunlarıyla uğraşan; sendika olmasa da bir dernek, hâli hazırda mevcut. Peki dizi film-sinema oyuncularının hak ve sorunlarını üstlenen ve koruyan bu çapta bir birlik, dernek ya da sendika yok mu ? Dilerseniz bu sorunun yanıtını aşağıda sıraladığım dernek ve sendikalarda arayalım.
- Sinema Oyuncuları Derneği ( SODER )
- Çağdaş Sinema Oyuncuları Derneği ( ÇASOD )
- Sinema Emekçileri Sendikası ( SİNE-SEN )
- Sinema Yazarları Derneği ( SİYAD )
- Belgesel Sinemacılar Meslek Birliği ( BSB )
- Görsel Sanatlar Vakfı ( GÖRSAV )
- Film Yönetmenleri Derneği ( FİLM-YÖN )
- Devlet Tiyatro Opera Ve Balesi Çalışanları Yardımlaşma vakfı ( TOBAV )
- Tiyatro Oyuncuları Derneği ( TODER )
Şimdi gelelim bu işlerin asıl aktörlerine ve bu aktörlerin bağlı bulundukları ajansların yapılarını incelemeye.
Şu an dizi ve sinema yapımlarının neredeyse tamamı cast ajanslar tarafından idare ediliyor. Her oyuncu çalıştığı ajansla sözleşme imzalamak durumunda. Bu süre (1)bir yıl ilâ (5)beş yıl arasında değişmekte. Yani oyuncu bu süre zarfı’ nda bağlı bulunduğu ajansın uygun gördüğü/sunduğu işler dışında ki işlerde bulunmayacak. Diyelim ki X kişiden güzel bir teklif geldi. O zaman ajans sahibinizin insiyatifi devreye giriyor. Çünkü bu olanağı bağlı bulunduğunuzun ajansın sahibinden başkası veremez. Genel durum ve yapı böyle olunca yapımcı şirket direkt oyuncuyla değil de ajansla iletişim kurmak durumunda kalıyor. Çünkü; yapımcı şirket rahatlıkla aradığı kriterlerde ki oyuncuya bu şekilde ulaşabiliyor. Hem zaman, hem nitelik hem de kazanç açısından kayıp vermemiş oluyor.
Bu durumda oyuncu kişi iş bulma ve mesleğini icra etme noktasında cast-ajans desteği alma zorunluluğunda bırakılıyor. Peki cast-ajans patronları oyuncularına beş yıllık sözleşme imzaladıklarında, sözleşme geçerlilik süresi içinde oyuncularına iş garantisi ve hayatlarını idâme ettirecek oranda kazanç ve gelir sağlıyorlar mı ?
Bilmiyorum ! Bilen varsa lütfen yazsın...
Yazımın giriş bölümüne dönüp, birkaç hafta önce gazete de okuduğum haberi hatırlayalım. Oyuncuların haklarını arayacak, koruyacak ve oyuncuyu kollayacak bir sendikanın kurulması. Böyle bir yapının oyuncular açısından ihtiyaç hissedilip gerekli görülmesi.
Diyelim ki oyuncu sendikası kurmayı başardık. Bu şekilde sorunları çözmüş, haksız rekabetin ve adam kayırmanın önüne geçmiş olur muyuz ?
Bilmem !
Öncelikle şu bizde ki mevcut çok' luklarla yok' lukları sıralayalım. Belki bu şekilde sonuca varabilir ya da en kötü ihtimalle son birkaç replik daha söyleyebiliriz.
Biz de hakları koruma dernekleri ÇOK lâkin hak’kın ne anlama geldiğini bilen YOK !
Biz de dizi-sinema-televizyon alanında iş ÇOK ama her oyuncuya verilecek iş YOK !
Biz de söz veren ÇOK ancak o sözü tutacak erdem sahibi insan YOK !
Biz de politikanın gölgesi’nde yapılan (sözüm ona) sanat ÇOK ne yazık ki tarafsız bir sanat politikası YOK !
Biz de çözüm ÇOK velhâsıl kelâm çıkarcılık’ dan arınıp da sonuca varan YOK !
Biz de her şey ÇOOOK ama gel gör ki elde avuçta hiçbir şey YOOOK !
Biz de...
Daha çok şey yazılır ama burada bitirmek istiyorum !
Son replik ne denir ki;
Sorunlarımızı giderecek dernekse dernek, sendikaysa sendika kuralım. Ama biliyorum ki bunların hiç biri çözüm ol(a)mayacak.
Çünkü;
O kadar çok eksiğimiz var ki kendimizi tamamlayamıyoruz.
O kadar çok bencil isteklerle sislenmiş ki gözümüz, biz’i seçemiyoruz.
Öyle düğümler atılmış ki zihinlere, çözüp de doğruya varamıyoruz.
Öyle çok sinmiş ki kokusu kokuşmuşluğun, arınıp da dokumuzu bulamıyoruz.
Ve
Öyle yükseklerde ki alçaklar uzanıp da düşüremiyoruz.
Saygı İle,
sonreplik77@hotmail.com
|
